CO TO JEST REKUPERATOR

Rekuperatory, czyli centrale wentylacyjne z odzyskiem ciepła są to urządzenia, których zadaniem jest ponowne wykorzystanie ciepłego powietrza znajdującego się w budynku i ogrzanie nim świeżego powietrza z zewnątrz nawiewanego do pomieszczeń.  Są jednym z elementów nowoczesnych instalacji, w tym przypadku jest to energoszczędna wentylacja w domu jednorodzinnym. Dzięki nim uzyskiwany jest komfort termiczny w pomieszczeniach oraz dostarczane jest świeże powietrze niezależnie od warunków atmosferycznych panujących na zewnątrz. O zaletach rekuperacji domu przeczytasz tutaj: zalety rekuperacji.

Rekuperatory są najważniejszym elementem każdej instalacji wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła, na którą składają się:

• kanały wentylacyjne – to nim powietrze transportowane jest z lub do wybranych pomieszczeń,
• czerpnia powietrza – czyli punkt poboru świeżego powietrza, które zostanie dostarczone do wnętrza budynku, początek każdej instalacji wentylacji mechanicznej,
• wyrzutnia powietrza – czyli punkt usuwania zużytego powietrza z budynku, jest to zakończenie instalacji wentylacji mechanicznej w domu,
• rekuperator – urządzenie, w którym dochodzi do przekazania ciepła pomiędzy strumieniami powietrza (ciepłego i zimnego),
• anemostaty (nawiewne i wywiewne) – czyli punkty zlokalizowane w różnych miejscach budynku, którymi w zależności od przeznaczenia pomieszczenia powietrze będzie dostarczane lub usuwane.

 

JAK DZIAŁAJĄ REKUPERATORY

Wydawać by się mogło, że zasada działania rekuperatora jest bardzo skomplikowana. Nic bardziej mylnego. We wnętrzu każdej centrali wentylacyjnej z odzyskiem ciepła zamontowany jest wymiennik – to on odpowiedzialny jest za wymianę ciepła między dwoma strumieniami powietrza: świeżego zimnego oraz zużytego ciepłego. Konstrukcja wymiennika (najczęściej wykonanego z aluminium) sprawia, że ciepłe powietrze, które przepływa przez kanaliki wymiennika ogrzewa jego ścianki, dzięki czemu owo ciepło jest przekazywane powietrzu świeżemu. Przepływ powietrza nawiewanego i wywiewanego możliwy jest dzięki wentylatorom, które kierują powietrze poprzez filtry (celem oczyszczenia go z zanieczyszczeń) do wymiennika ciepła. Efektem jest sprawna i komfortowa wentylacja domu jednorodzinnego lub innego budynku, w którym zastosowano wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.

 

JAK ZBUDOWANY JEST REKUPERATOR

Standardowo każdy rekuperator posiada wspomniany już wymiennik do odzysku ciepła, dwa wentylatory, dwa filtry powietrza, by-pass, odwodnienie i automatykę sterującą pracą urządzenia, której rolą jest utrzymanie założonych parametrów pracy i czuwanie nad poprawną pracą urządzenia.

W większości rekuperatorów poszczególne podzespoły zamontowane są wewnątrz obudowy wykonanej z materiału o odpowiednich parametrach wytrzymałościowych oraz izolacyjności termicznej i akustycznej (np. płyty warstwowej z rdzeniem z pianki poliuretanowej grubości 40 mm lub jednorodnych płyt z EPP, tj. spienionego polipropylenu). Jako jedyny producent rekuperatorów w swojej ofercie posiadamy również rozwiązania, w których wszystkie wymienione wyżej podzespoły nie tworzą „nierozbieralnej” całości i mogą być połączone są ze sobą w układzie kanałowym. Umożliwa to rozmieszczenie ich na instalacji wentylacyjnej, zmniejszając wymagania w zakresie niezbędnej przestrzeni montażowej.

W centralach wentylacyjnych zastosowane mogą być różne rodzaje wymienników ciepła. Na rynku dostępne są urządzenia z wymiennikami: spiralnymi, przeciwprądowymi oraz obrotowymi. W rekuperatorach naszej produkcji stosujemy wymienniki cechujące się najlepszym poziomem odzysku ciepła tj. wymienniki spiralne (VENA Standard i VENA Silver) oraz wymienniki przeciwprądowe (VENA Optima, VENA Optima PRO, VENA Optima VOV).

Każdy rekuperator wyposażony jest w wentylatory: nawiewny i wywiewny. W rekuperatorach VENA stosujemy wentylatory EC, cechujące się najwyższymi parametrami jakości i energooszczędności. Ponadto w rekuperatorach nie może zabraknąć filtrów powietrza. Wkłady filtracyjne różnią się od siebie klasą filtracji, czyli tym jaką ilość i jaki rodzaj zanieczyszczeń są w stanie zatrzymać. Kolejnym ważnym elementem rekuperatorów jest by-pass, czyli obejście wymiennika. Składa się on z przepustnicy i siłownika, a jego rolą jest skierowanie powietrza w taki sposób, by ominęło wymiennik ciepła, czyli niedopuszczenie lub ograniczenie tym samym stopnia odzysku energii. Rozwiązanie zastosowane w centralach VENA umożliwia również wykorzystanie by-passu w procesie płynnego wyregulowania temperatury powietrza nawiewanego, poprzez częściowe otwarcie go w stopniu umożliwiającym osiągnięcie mieszaniny strumieni powietrza przepływających przez wymiennik i by-pass o określonej przez użytkownika temperaturze. Z kolei układ odwodnienia ma za zadanie zebranie wykroplonej w wymienniku ciepła wody i odprowadzenie jej poza urządzenie (np. do kanalizacji lub kratki ściekowej).

 

JAK DOBRAĆ REKUPERATOR

Rekuperatory dobiera się na podstawie bilansu powietrza, czyli zapotrzebowania powietrza dla danego budynku. W tym celu niezbędny jest projekt budynku oraz określenie ilości osób, które w danym budynku będą przebywać. Standardowo przyjmuje się wymianę ilości powietrza na poziomie 0,6 – 1 pełnej kubatury budynku na godzinę. Przy standardowym użytkowaniu domu urządzenie najczęściej pracuje na poziomie 40-60 % wydajności rekuperatora. Wydajność 100% powinna być wykorzystywana w momencie, gdy chcemy szybko przewentylować pomieszczenia np. przed powrotem do domu z pracy lub gdy w domu przebywa większa ilość osób niż zazwyczaj i zapotrzebowanie na świeże powietrze rośnie (np. podczas spotkań rodzinnych). Zdarza się, że niektórzy wykonawcy zaniżają bilans powietrza, po to by zastosować rekuperator o mniejszej wydajności, a tym samym obniżyć cenę oferowanego urządzenia. Jest to działanie nieprofesjonalne i mimo iż na pierwszy rzut oka ilości powietrza mogą być wystarczające, to obniżenie wydajności rekuperatora okaże się niemożliwe, gdyż spowoduje znaczne pogorszenie komfortu domowników. Brak możliwości obniżenia punktu pracy centrali powoduje również inne negatywne skutki:

• zwiększenie poboru energii przy pracy centrali w górnym zakresie wydajności,
• zwiększenie emisji hałasu,
• szybsze zużywanie się sprzętu spowodowane ciągłym użytkowaniem centrali na jej pełnej wydajności.

Mając określone ilości powietrza możemy dokonać wyboru rekuperatora sugerując się kilkoma ważnymi aspektami:

• sprawność odzysku ciepła – parametr najczęściej podkreślany przez wszystkich producentów. Porównując rekuperatory powietrza różnych firm warto być czujnym i skupić się na wartościach, dla jakich parametrów pracy podawany jest dany procent odzysku ciepła. Nasze wieloletnie doświadczenie pokazuje, że jest to najbardziej „manipulowalny” parametr, często traktowany jako wartość marketingowa mająca skłonić klienta do zakupu. Dlatego zachęcamy do skorzystania z porady doświadczonych specjalistów, w jaki sposób należy dokonać porównania;
• koszty eksploatacyjne – jest to kwestia, która w naszej opinii jest ważniejsza nawet od sprawności odzysku ciepła, gdyż to właśnie od kosztów eksploatacji zależeć będą nasze przyszłe wydatki związane z używaniem rekuperatora. Wiele urządzeń dostępnych na rynku posiada zabezpieczenie w postaci nagrzewnicy elektrycznej, co w znacznym stopniu zwiększa zużycie energii elektrycznej. Zabezpieczenie wymiennika przed zamarzaniem nagrzewnicą jest najdroższym sposobem i warto poszukać rekuperatorów, w których zastosowano inny rodzaj zabezpieczeń i które nie wymagają nagrzewnicy do poprawnego działania. Produkowane przez Firmę Bartosz rekuperatory nie wymagają zastosowania nagrzewnicy do ochrony wymiennika przed zamarzaniem i charakteryzują się najwyższą klasą energetyczną: A+ oraz A;
• filtry powietrza – a dokładniej ich szczelność i jakość wykonania. Niektórzy producenci stosują zwykłe włókniny filtracyjne, których montaż nie zapewnia należytej szczelności. Takie wykonanie argumentują niskimi kosztami wymiany filtrów, jednak nie uprzedzają użytkownika, że może to doprowadzić do zabrudzenia się rekuperatora i w efekcie jego awarii. Dlatego warto jest zwrócić uwagę nie tylko na koszt wymiany filtrów, ale również sposobu ich zamontowania, jakości wykonania i ich żywotności;
• indywidualne podejście do klienta – w przypadku niektórych inwestycji w wentylację w domu wymagane są niestandardowe gabaryty rekuperatora, wariantowość konfiguracji, możliwość zmiany z uwagi na np. ograniczone możliwości montażu. Większość producentów, nie jest w stanie indywidualnie podejść do klienta i zaproponować rozwiązania optymalnego i „szytego na miarę”, gdyż rekuperatory są produkowane seryjnie, często poza naszym krajem i nie ma możliwości wprowadzenia nawet najmniejszej zmiany. Nasza firma posiada własną linię technologiczną i jest w stanie dostosować rekuperator do indywidualnych potrzeb użytkownika;
• grubość oraz materiał izolacji obudowy rekuperatora – tutaj zasada jest prosta: mniejsza izolacja = niższa cena. Niewystarczająca izolacja będzie skutkowała większymi stratami ciepła, czyli obniży stopień odzysku ciepła oraz dodatkowo ryzykiem wykraplania się wody na zewnętrznych elementach obudowy w okresie zimowym, co może doprowadzić do nieprzewidzianych awarii;
• produkt polski – w dzisiejszych czasach wsparcie polskich producentów jest szczególnie ważne. Rynek rekuperatorów „zalewany” jest urządzeniami produkowanymi w innych krajach, często ze znacznie gorszych komponentów. Niejednokrotnie można się spotkać z identycznymi centralami, które różnią się jedynie naklejką. Podejmując decyzję o wyborze urządzenia do wentylacji domu warto zapytać o kraj pochodzenia produktu i wybierać polskie rekuperatory nie tylko ze względu na wyższą ideę, jaką jest patriotyzm konsumencki, ale przede wszystkim ze względu na późniejszą możliwość naprawy czy dostępność elementów eksploatacyjnych.

Dobór odpowiedniego rekuperatora nie jest zadaniem prostym, a ma przecież zasadnicze znaczenie w późniejszej eksploatacji systemu rekuperacji w domu i komfortu użytkowników. Dlatego zalecamy, aby tą kwestię powierzyć specjalistom, szczególnieszczególnie że nie wiąże się to z żadnymi dodatkowymi kosztami.

 

ILE KOSZTUJĄ REKUPERATORY

Cena rekuperatora może wynosić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Zależna jest od wielu czynników, m.in. wielkości budynku, potrzeb inwestora w zakresie realizowanych funkcji oraz jakości wykonania samego urządzenia. Wydajność rekuperatora jest kluczowym parametrem, który bierze się pod uwagę przy doborze urządzenia. Urządzenia o większej wydajności będą zatem droższe niż urządzenia o mniejszej wydajności. Kolejnym czynnikiem wpływającym na cenę rekuperatora będzie rodzaj znajdującego się w nim wymiennika ciepła oraz wentylatorów. Rekuperatory najwyższej klasy energetycznej (A+, A) z energooszczędnymi wentylatorami oraz wymiennikiem odzyskującym większą ilość ciepła będą droższe w zakupie, jednak tym samym będą tańsze w eksploatacji i pozwolą na znaczne obniżenie kosztów ogrzewania domu. Kolejną kwestią, która wpływa ma cenę rekuperatora są funkcje, które poza wentylacją mechaniczną domu ma realizować cały system. Jeśli inwestorowi zależy na dodatkowym dogrzewaniu, chłodzeniu lub nawilżeniu powietrza, to urządzenie trzeba będzie rozbudować o kolejne elementy, co oczywiście podniesie koszt. Nie bez znaczenia jest również system sterowania. Rekuperatory z automatyką ubogą w funkcje czy czujniki, będą tańsze od urządzeń, które posiadają rozbudowany i intuicyjny system sterowania pozwalający na dostosowanie pracy wentylacji do własnych preferencji. I ostatni, najbardziej oczywisty czynnik wpływający na cenę – jakość wykonania. Jak w przypadku każdego urządzenia, jakość komponentów użytych do produkcji rekuperatora bezpośrednio wpływa na jego cenę. Urządzenia dobrej jakości, gwarantujące wysoką niezawodność pracy będą droższe od central wykonanych z marnej jakości materiałów, bez certyfikatów, często sprowadzanych z Chin i nieobjętych gwarancją producenta.

 

GDZIE ZAMONTOWAĆ REKUPERATOR

Rekuperator najczęściej montuje się w pomieszczeniach nieużytkowych, takich jak: poddasze, pomieszczenie gospodarcze, garaż lub kotłownia. Wybór miejsca montażu powinien być uwarunkowany dostępnym miejscem w danym pomieszczeniu, możliwością optymalnego rozłożenia kanałów wentylacyjnych oraz temperaturą tam panującą. Zaleca się, aby w sezonie zimowym temperatura pomieszczenia, gdzie zamontowany będzie rekuperator nie spadała poniżej 0 st. C. Nie ma zasadniczych przeciwskazań, aby rekuperator zamontować w pomieszczeniach, z których korzysta się na co dzień, jednak jest to niepraktykowane ze względów estetycznych.